HOME | INFO | KONTAKT   
  ISELJAVANJE MUSLIMANA IZ PODGORICE
 28/11/2007  autor:

  Predrag VUKIĆ
(Dokumenti)
ISELJAVANJE MUSLIMANA IZ PODGORICE U TOKU 1909. GODİNE

Nakon teritorijalnog proširenja Crne Gore u ratu sa Turskom od 1876-
1878. godine koje je definitivno ozvaničeno odlukama Berlinskog kongresa,
uslijedilo je masovno iseljavanje muslimana iz Nikšića i Kolašina.
Muslimani iz Podgorice znatno su se slabije iseljavali, ali se i njihovo iseljavanje
u izvjesnoj mjeri odvijalo sve do sloma turskog carstva 1912. Sudeći
prema arhivskim aktima Pasoškog odjeljenja Ministarstva inostranih
djela Crne Gore, koji se nalaze u Državnom arhivu Crne Gore na Cetinju,
nekoliko muslimanskih porodica iselilo se iz Podgorice u evropski dio
Turske u toku 1909. godine. Ibro Bašić; i Buto Galičić, oba sa porodicama,
iselili su se u Evropsku Tursku. U arhivskim spisima ne imenuje se određeno
mjesto ili geografska regija u koju se iseljavaju. Sa ostalim iseljenicima
to već; nije slučaj. Murat M. Oručević, Seljo Averić, oba sa porodicama,
Zahir Hadžibulić; sa ženom Sabirom, Omer Amatović i Buto Delalić
dobili su pasoš za iseljenje u Prevezu, primorsko naselje u Epiru, na
obali Jonskog mora, koje je krajem 1912. u Prvom balkanskom ratu pripojeno
Grčkoj. Hafiz Asan Redžović sa mnogobrojnom porodicom iselio se u
Skadar. Sasvim je moguće da je broj iseljenih podgoričkih muslimana iz
Crne Gore u toku 1909. vjerovatno bio i veći, ali u relativno oskudnoj građi
Pasoškog odjeljenja na Cetinju o njima nema sačuvanih istorijskih izvora.
Iseljavanje muslimana se odvijalo po utvrđenoj proceduri. Kada bi
iseljenik dobio razrješnicu od komandira Selima Bibezića i uvjerenje kapetanskog
suda da nikakvih državnih dažbina ne duguje, predsjednik podgoričke
opštine dostavljao je akt Pasoškom odjeljenju Ministarstva inostranih
djela na Cetinju u kome je preporučivao da se iseljenom licu izda
pasoš "radi preseljenja".
U cilju upotpunjavanja naših saznanja o iseljavanju muslimanskih
porodica iz Crne Gore, priredili smo za publikovanje sačuvana akta o
iseljavanju podgoričkih muslimana u toku 1909. Uz svaki akt navedeni su
osnovni podaci: naziv fonda, broj fascikle i registarski broj svakog akta
pojedinačno.
Dokumenti
279
Ibro Bašić iz Podgorice iseljava se sa porodicom u
Evropsku Tursku 1909.
Broj 120.
V. 1909. 12.
Knj.
Ministarstvu Inostranih Djela
Cetinje
Ibro Adži-Muhamedov Bašić iz Podgorice; vjeroispovijedi muhamedanske,
rođen u Podgorici; star 50 godina; stasa povisokog; obraza
dugih; kose smeđe-prosijede; očiju smeđih; usta i nosa običnih; brkova
smeđih-prosijedih; osobitih znakova nema, stanja oženjen; po zanimanju
trgovac; -namjerava familijarno ići u Evropsku Tursku, radi preseljenja.
Bašić sa sobom vodi:
1.) Majku Meru, staru 70 godina;
2.) Ženu Alemu, " 35 " ;
3.) " Nuriju, " 25 " ;
4.) Šćer Airliju, " 6 " ;
5.) Sina Šućuriju, -9 " ;
Bašić je podnio razrješnicu od nadležnog mu komandanta bataliona,
g. kom. Selima Bibezića, a ovim se upućuje u to Knj. Ministarstvo, da
mu izvoli izdati odnosni pasoš.
Podgorica, 5. marta 1909.
Predsjednik Opštine,
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 4, broj 99.
Predrag Vukić
280
Buto Galičić iz Podgorice iseljava se sa porodicom u
Evropsku Tursku 1909.
Broj 178.
V. 1909. 12.
Knj.
Ministarstvu Inostranih Djela
Cetinje
Buto Adži-Sulejmanov Galičić iz Podgorice; vjeroispovijedi muhamedanske;
rođen u Spužu, star 40 god.; stasa dugog; obraza običnih; kose
crne; očiju smeđih; usta i nosa običnih; brkova smeđih; stanja oženjen;
osobitih znakova nema; po zanimanju trgovac-namjerava ići u Evropsku
Tursku, radi preseljenja.
Galičić sa sobom vodi:
1.) Brata Murata, 35 godina stara;
2.) " Ibrahima, 32 " " ;
3.) Majku Avu 80 " " ;
4.) Ženu Meru 30 " " ;
5.) Sina Slada 15 " " ;
6.) " Sadika 13 " " ;
7.) " Jusufa 9 " " ;
8.) " Islama 3 " " ;
9.) Šćer Nuriju 11 " " ;
Galičić je podnio razrješnicu od nadležnog mu komandanta bataliona,
gosp. komandira Selima Bibezića, te se ovijem upućuje u to Knj.
Ministarstvo, radi prijema odnosnog pasoša.
Podgorica, 24. marta 1909.
Predsjednik Opštine
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 4, broj 137.
Dokumenti
281
Murat M. Oručević iz Podgorice iseljava se sa porodicom
u Prevezu 1909.
Broj 635
V. 1909. 12.
Knj. Ministarstvu Inostranih Djela
Cetinje
Murat M. Oručević iz Podgorice; vjeroispovijedi muhamedanske;
rođen u Podgorici, star 50 god. stasa srednjeg; kose prosijede; očiju
smeđih; usta i nosa običnog; brkova smeđih; osobitih znakova nema,
stanja oženjen; namjerava iseliti se iz Crne Gore u Prevezi-Turskoj.
Oručević vodi sobom:
Humu ženu od 50 god. staru
Useina sina 26 " "
Meda " 23 " "
Mahmuta " 18 " "
Ahmeta " 13 " "
Osmana unuka 3 " "
Ibrahima " 1/2 " "
Fatu snahu 37 " "
Zepu " 21 " "
Oručević je podnio razrešnicu od nadležnog mu komandanta bataleona
g. komandijera Selima Bibezića, kao i uvjerenje od kapetanskog
suda da nikakvih državnih dažbina ne duguje, te se isti upućuje Knj.
Ministarstvu radi primanja pasoša.
U Podgorici, 8/8. 1909.
Predsjednik
Podgoričke Opštine,
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 5, broj 1049.
Predrag Vukić
282
Omer Amatović iz Podgorice sa ženom iseljava se u Prevezu 1909.
Broj 629.
V. 1909. 12.
Knj. Ministarstvu Inostranih Djela
Cetinje
Omer Amatović iz Podgorice; vjeroispovijedi muhamedanske; rođen
u Podgorici; star 75 god.; stasa malog; obraza običnih; kose sijede, očiju
zelenih, usta i nosa običnih, brkova i brade bijele; po zanimanju trgovac;
stanja oženjen; namjerava se iseliti iz Crne Gore u Prevezi-Turskoj.
Amatović vodi sobom svoju ženu Havu od 70 god. staru, a podnio je
razrešnicu od nadležnog mu komandanta bataleona g. koman. Selima
Bibezić;a, kao i uvjerenje od kapetanskog suda, da nikakvih državnih
dažbina ne duguje, te se upućuje Knj. Ministarstvu radi primanja pasoša.
U Podgorici, 8. avgusta 1909.
Predsjednik
Podgoričke Opštine
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 5, broj 1050.
Dokumenti
283
Seljo Averić iz Podgorice iseljava se sa porodicom u Prevezu 1909.
Broj 629
V. 1909. 12.
Knjaž. Ministarstvu Inostr. Djela
Cetinje
Seljo Salihov Averić; iz Podgorice; vjeroispovijedi muhamedanske;
rođen u Podgorici; star 40 god. stasa srednje-visokog; obraza običnih,
kose crne; očiju crnih; usta i nosa običnih; po zanimanju kafedžija;
brkova malih crnih; opečen na lijevom obrazu; stanje oženjen; namjerava
se iseliti iz Crne Gore u Prevezi-Turskoj.
Averić vodi sobom:
1) Majku Meru staru 40 god.
2) Ženu Havu " 30 "
3) Sestru Džefu " 40 "
4) Sina Rama " 16 "
5) " Šaćira " 8 "
6) " Muhameda " 2 "
7) Šćer Nuriju " 10 "
8)" Gondžu " 7 "
9) " Havušu " 4 "
Averić je podnio razrešnicu od nadležnog mu komandanta bataleona
g. koman. Selima Bibezića, kao i uvjerenje od kapetanskog suda, da
nikakvih državnih dažbina ne duguje, te se upućuje Knj. Ministarstvu
radi primanja pasoša.
U Podgorici, 30. jula 1909.
Predsjednik Opštine
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 5, broj 1051.
Predrag Vukić
284
Zahir Adžibulić iz Podgorice sa ženom iseljava se u Prevezu 1909.
Broj 734.
V. 1909. 12.
Knjaž. Ministarstvu Inostranih Djela
Cetinje
Zahir Adžibulić iz Podgorice, rođen u Kolašinu, star 40 god. vjeroispovijedi
muhamedanske; stasa srednjeg; lica običnog; kose prosijede;
usta i nosa običnog; brkova crnih; osobenih znakova nema;
zanimanje kočijaš. Hadžibulić namjerava se iseliti iz Crne Gore u
Prevezu-Turskoj i vodi sobom ženu svoju Sabiru od 18 god. staru.
Hadžibulić kao kočijaš nema ničega što bi mu smetalo odnosni pasoš
primiti, stoga se isti upučuje Knj. Ministarstvu s molbom, da mu ga
izdati izvoli.
U Podgorici, 3. septem. 1909. god.
Predsjednik
Podgoričke Opštine,
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 6, broj 1353.
Dokumenti
285
Buto Delalić iz Podgorice iseljava se u Prevezu 1909.
Broj 869.
V. 1909. 12.
Knj. Ministarstvu Inostranih Djela
Cetinje
Buto Delalić iz Podgorice; vjeroispovijedi muhamedanske; rođen u
Podgorici; star 70 god. stasa srednjeg; kose bijele; očiju crnih; obraza
običnih; brkova bijelih; usta i nosa običnog; osobitih znakova nema;
stanje udovac; po zanimanju berber, namjerava ići u Prevezu-Turskoj;
radi preseljenja.
Delalić je podnio razrešnicu od nadležnog mu komandanta bataleona
g. Kom. Selima Bibezića, kao i uvjerenje od kapetanskog suda, da nikakvih
državnih dažbina ne duguje; stoga se isti upućuje Knj. Ministarstvu
radi primanja odnosnog pasoša.
U Podgorici, 19. oktobra 1909.
Predsjednik Opštine,
St. Marković
DACG-Cetinje, MID, Pasoško odjeljenje, fasc. 6, broj 1562.
Predrag Vukić
286

   © šeher - tuzi 2006 | Hosted by: AmaxHost.com | design & programing by: amaxstudio